Spread, prowizja, swap i slippage — koszty, których nie widać na wykresie

1. Spread — różnica między ceną, po której możesz w danym momencie kupić (ask), i ceną, po której możesz sprzedać (bid). Ponosisz go w momencie wejścia i wyjścia, nawet jeśli nie widzisz go jako osobnej pozycji na wyciągu.
2. Prowizja (commission) — opłata pobierana wprost za wykonanie zlecenia, zwykle jako kwota za zlecenie, za akcję lub procent wartości.
3. Koszt finansowania (swap, overnight, financing) — koszt lub przychód wynikający z utrzymywania pozycji z dźwignią przez kolejny dzień. Nie zależy od tego, czy pozycja zarabia.
4. Poślizg (slippage) — różnica między ceną, której oczekiwałeś, a ceną faktycznego wykonania. Może być na Twoją niekorzyść, ale też na korzyść.

Każda zamknięta transakcja składa się z dwóch wykonań: wejścia i wyjścia. Dlatego koszty warto liczyć jako „round trip”, czyli w obie strony, a nie od jednego kliknięcia.

Marta rozważa podejście, w którym zamyka pozycję po niewielkim ruchu ceny. Instrument notowany jest w okolicach 100 EUR, jej pozycja to 100 jednostek, czyli ekspozycja 10 000 EUR. Cel: ruch ceny o 0,20 EUR na jednostkę, czyli 20 EUR na transakcję. Liczby są ilustracją mechanizmu, nie ofertą ani opisem konkretnego dostawcy.

Dodatkowa obserwacja: przy 200 transakcjach round-trip w roku koszt 12 EUR każdorazowo daje 2 400 EUR kosztu na rachunku o ekspozycji 10 000 EUR. Ten rachunek nie zależy od tego, czy transakcje były zyskowne.

Dlaczego pozycja z dźwignią kosztuje w kolejnym dniu

Kiedy kontrolujesz ekspozycję większą niż wpłacony depozyt, część tej ekspozycji jest efektywnie finansowana. Koszt tego finansowania obciąża rachunek okresowo, zwykle codziennie, i naliczany jest od ekspozycji, a nie od Twojego wyniku.

Poślizg to różnica między ceną, którą widziałeś, a ceną, po której zlecenie zostało wykonane. Występuje, bo między wysłaniem zlecenia a jego wykonaniem cena i dostępna płynność mogą się zmienić.

1. Odchylenie pojedynczego wykonania nie jest dowodem na cokolwiek — to normalna właściwość rynku, na którym cena zmienia się w sposób ciągły.
2. Wzór, w którym odchylenia są konsekwentnie i wyłącznie na Twoją niekorzyść przy wielu wykonaniach, to obserwacja, którą warto udokumentować i zgłosić dostawcy.
3. Poślizg rośnie w momentach niskiej płynności, przy publikacjach danych i przy zleceniach dużych w stosunku do dostępnej płynności.
4. Poślizg dotyczy również zleceń zabezpieczających — o tym jest lekcja 10.

Najczęstszy błąd to traktowanie hasła „zero prowizji” jako „bez kosztów”, a następnie ocenianie podejścia do rynku na podstawie ruchów ceny, bez uwzględnienia kosztu round-trip.

1. Porównywanie dostawców po jednej pozycji kosztowej — samej prowizji albo samego spreadu — zamiast po pełnym koszcie round-trip dla instrumentów, które faktycznie będziesz używać.
2. Testowanie pomysłu na danych historycznych bez odjęcia kosztów, a potem zdziwienie, że wynik rzeczywisty jest inny.
3. Zwiększanie częstotliwości transakcji bez świadomości, że udział kosztów w wyniku rośnie proporcjonalnie do liczby wejść i wyjść.
4. Pomijanie kosztu finansowania w pozycjach trzymanych tygodniami — przy dłuższym horyzoncie potrafi przewyższyć spread i prowizję razem.
5. Zakładanie stałego spreadu, mimo że rozszerza się dokładnie w momentach, w których najczęściej się reaguje.
6. Uznawanie każdego niekorzystnego wykonania za manipulację.

1. Czym różnią się spread, prowizja, koszt finansowania i poślizg oraz kiedy każdy z nich powstaje.
2. Dlaczego spread ponosisz dwukrotnie na jednej zamkniętej transakcji.
3. Jak policzyć koszt round-trip i porównać go z zamierzonym celem ruchu ceny.
4. Dlaczego im mniejszy zamierzony ruch, tym większy udział kosztów w wyniku.
5. Że koszt finansowania zależy od czasu i ekspozycji, nie od wyniku pozycji.
6. Że poślizg może być dodatni lub ujemny i sam z siebie nie dowodzi nieuczciwości.
7. Że spread rozszerza się przy niskiej płynności i wysokiej zmienności.

1. Znajdź w tabeli warunków swojego dostawcy typowy spread dla jednego instrumentu, którym się interesujesz, oraz informację, czy jest zmienny. Zapisz również prowizję i sposób jej liczenia.
2. Policz koszt round-trip dla własnej wielkości pozycji z lekcji 6 i porównaj go z ruchem ceny, którego realnie oczekujesz.
3. Sprawdź w specyfikacji, jak liczony jest koszt finansowania pozycji przez noc i czy różni się dla pozycji długiej i krótkiej.
4. Zajrzyj w historię swojego rachunku i zsumuj wszystkie pozycje kosztowe z ostatnich trzech miesięcy. Porównaj tę sumę z wynikiem netto.
5. Dla kontrastu sprawdź wskaźnik kosztów bieżących wybranego ETF-a i policz, ile wynosi w skali roku na tej samej kwocie.

Wiesz już, co pomniejsza wynik. Następna lekcja dotyczy tego, co dokładnie wysyłasz na rynek: czym różni się zlecenie z gwarancją wykonania od zlecenia z kontrolą ceny i dlaczego stop loss nie jest ceną, po której na pewno wyjdziesz.