Dokument redakcyjny

Metodologia źródeł

Analiza jest warta tyle, ile jej materiał dowodowy. Ta strona opisuje, jak dobieramy źródła, co robimy z danymi sprzecznymi i jak nazywamy to, czego nie wiemy.

Ostatnia aktualizacja: 1 września 2026

01

Pierwszeństwo źródeł pierwotnych

Zawsze, gdy to możliwe, cytujemy dokument oryginalny: komunikat banku centralnego, decyzję regulatora, publikację urzędu statystycznego, sprawozdanie okresowe spółki, akt prawny, archiwalny dokument historyczny lub bazę danych.

Opracowania wtórne — recenzowane badania, monografie historyczne, analizy instytucji publicznych — używamy tam, gdzie potrzebna jest interpretacja materiału źródłowego lub gdy dokument pierwotny nie istnieje w dostępnej formie.

Relacje medialne traktujemy jako wskazówkę, gdzie szukać dokumentu, a nie jako dowód samego twierdzenia.

02

Dane sprzeczne i rewizje

Wiele szeregów makroekonomicznych jest rewidowanych po pierwszej publikacji. Podajemy, z jakiej publikacji i z jakiego momentu pochodzi liczba, a przy istotnych rozbieżnościach pokazujemy obie wartości zamiast wybierać wygodniejszą.

Jeśli instytucje podają różne wielkości dla tego samego zjawiska (na przykład różne definicje agregatu, koszyka lub jednostki), wyjaśniamy różnicę definicyjną, zamiast uśredniać liczby.

03

Źródła płatne i za paywallem

Nie ukrywamy, że część materiału naukowego i archiwalnego jest płatna. Jeśli cytujemy takie źródło, podajemy pełny opis bibliograficzny, aby dało się je znaleźć w bibliotece lub repozytorium, i tam gdzie to możliwe wskazujemy bezpłatny odpowiednik: wersję preprint, dane surowe albo dokument instytucji publicznej.

Nie kopiujemy treści płatnych do artykułu. Cytujemy w zakresie niezbędnym do weryfikacji twierdzenia.

04

Jak oznaczamy niepewność

Każdy fragment tekstu jest oznaczony jako fakt, twierdzenie cudze, interpretacja redakcyjna, niepewność albo alternatywne wyjaśnienie. Oznaczenie „niepewność” oznacza, że dane są sporne, niepełne, szacunkowe lub metodologicznie wrażliwe — i mówimy o tym w tekście, nie w przypisie.

Przy zjawiskach historycznych rozróżniamy to, co wynika z dokumentów, od tego, co jest rekonstrukcją późniejszych badaczy.

05

Etykiety typu źródła

Na końcu artykułu każde źródło ma etykietę pochodzenia. Etykieta wynika z instytucji, która dokument wydała, a nie z naszej oceny jego wiarygodności. Gdy typ nie jest jednoznaczny, stosujemy neutralne „Źródło”.

Stosowane etykiety

  • Bank centralny
  • Regulator
  • Urząd statystyczny
  • Filing / 10-K
  • Instytucja publiczna
  • Badanie
  • Archiwum
  • Źródło

Masz lepsze źródło albo widzisz błąd w opisie danych? Napisz: hello@followthelogic.media