Ile naprawdę ryzykujesz? Drawdown i matematyka odrabiania strat

Obsunięcie kapitału, czyli drawdown, to spadek wartości rachunku od jego najwyższego wcześniejszego poziomu do najniższego kolejnego. Nie mierzy pojedynczej transakcji, ale to, jak głęboko rachunek zszedł poniżej swojego szczytu.

1. Ryzyko pojedynczej transakcji — kwota, którą tracisz, jeśli ta jedna pozycja wypadnie źle.
2. Obsunięcie rachunku — o ile spadła wartość całego kapitału względem szczytu, niezależnie od tego, ile transakcji się na to złożyło.
3. Maksymalne obsunięcie — najgłębszy taki spadek w całej historii rachunku. To liczba, którą pamięta się najdłużej.

Procent liczy się zawsze od aktualnej wartości, nie od wartości pierwotnej. Dlatego po stracie baza jest mniejsza i ten sam procent wzrostu odbudowuje mniej.

Załóżmy, że Marta ryzykuje na każdej transakcji równą kwotę odpowiadającą 2% aktualnej wartości rachunku o wartości 10 000 EUR. Nie jest to rekomendacja — to liczba wybrana, żeby rachunek był czytelny.

Teraz to samo z ryzykiem 10% na transakcję. Osiem strat pod rząd zostawia około 4 305 EUR — obsunięcie prawie 57%, do wyrównania potrzebne ponad +132%. Liczba transakcji jest identyczna. Zmieniła się tylko jedna decyzja podjęta przed pierwszą z nich.

Intuicja zamiast wzoru

Pojęcie „ryzyka ruiny” opisuje prawdopodobieństwo, że kapitał spadnie poniżej poziomu, przy którym dalsze działanie w dotychczasowy sposób przestaje być możliwe. Nie musisz go liczyć, żeby zrozumieć mechanizm.

1. Im większa część kapitału jest wystawiona na jedną decyzję, tym mniej pomyłek pod rząd wystarczy, aby dotarcie do tego poziomu stało się realne.
2. Serie zdarzeń o tym samym kierunku występują nawet wtedy, gdy pojedyncze zdarzenia są od siebie niezależne. Kilka niepowodzeń z rzędu nie jest dowodem, że coś jest zepsute — jest normalną własnością serii.
3. Ryzyko ruiny zależy nie tylko od tego, jak często masz rację, ale od relacji między typową wygraną i typową przegraną oraz od wielkości pozycji.

Najczęstszy błąd to próba odrobienia obsunięcia szybciej niż powstało — zwykle przez zwiększenie wielkości pozycji dokładnie w momencie, w którym kapitał jest najmniejszy.

1. Podwajanie pozycji po stracie, żeby „odzyskać” konkretną kwotę. Zmienia to profil ryzyka rachunku w najgorszym możliwym momencie.
2. Mierzenie postępu w procentach zysku, a nie w głębokości obsunięcia, którą trzeba pokryć.
3. Traktowanie serii strat jako dowodu, że „metoda przestała działać”, i zmiana wszystkiego po kilku transakcjach.
4. Liczenie ryzyka osobno dla pozycji, które reagują na to samo zdarzenie.
5. Uznawanie 1% lub 2% za regułę. To przykłady użyte w tej lekcji dla czytelności rachunku, nie zalecenia.
6. Zapominanie, że koszty transakcyjne pogłębiają obsunięcie niezależnie od kierunku rynku — o tym jest następna lekcja.

1. Czym różni się ryzyko pojedynczej transakcji od obsunięcia całego rachunku.
2. Że odrabianie strat jest nieliniowe: 10% wymaga +11,1%, 20% → +25%, 30% → +42,9%, 50% → +100%, 75% → +300%.
3. Dlaczego ograniczanie głębokości obsunięcia jest ważniejsze niż tempo jego odrabiania.
4. Jak seria strat wygląda liczbowo przy różnych wielkościach ryzyka na transakcję.
5. Dlaczego pięć pozycji reagujących na to samo zdarzenie to jedno ryzyko, nie pięć.
6. Że żaden konkretny procent ryzyka na transakcję nie jest „prawidłowy” — liczby w tej lekcji są ilustracją mechanizmu.

1. Przelicz tabelę odrabiania strat samodzielnie ze wzoru 1 ÷ (1 − strata) − 1 dla wartości 5%, 15%, 40% i 60%. Sprawdź, w którym miejscu wymagany zwrot przekracza dwukrotność straty.
2. Weź własną kwotę ryzyka z lekcji 6 i policz, jakie obsunięcie powstanie po pięciu i po dziesięciu stratach pod rząd.
3. Wypisz swoje otwarte lub planowane pozycje i zaznacz, które reagują na ten sam czynnik: tę samą walutę, ten sam sektor, tę samą stopę procentową. Zsumuj ryzyko wewnątrz każdej grupy.
4. Sprawdź w historii swojego rachunku, jaka była największa liczba strat pod rząd. Porównaj ją z liczbą, którą uznałbyś za możliwą przed sprawdzeniem.

Do tej pory zakładaliśmy, że wynik transakcji zależy wyłącznie od ceny. Nie zależy. Następna lekcja pokazuje koszty, które nie są widoczne na wykresie, a które pomniejszają wynik przy każdym wejściu i wyjściu.