Władza i geopolityka

Gdzie polityka spotyka się z przepływami kapitału, surowców i sankcji.

10 analiz202 min czytania

Wszystkie analizy działu

Pandemiczny stan nadzwyczajny się skończył. Gospodarka z 2019 roku nie wróciła.

COVID zatrzymał gospodarkę na kilka miesięcy. Ale część decyzji podjętych wtedy nadal wpływa na dług publiczny, inflację, stopy procentowe, rynek mieszkaniowy, sposób pracy i to, jak firmy budują łańcuchy dostaw. Pytanie nie brzmi więc tylko: co pandemia zrobiła gospodarce? Ciekawsze jest inne: które rozwiązania miały być tymczasowe — a stały się nową normalnością?

22 września 202618 min czytaniakrótkie

Władza i geopolityka Idź za pieniądzem

Ropa — jak jeden surowiec stał się krwią światowej gospodarki

Ropa nie zawsze była najważniejszym surowcem energetycznym świata. Przed nią był węgiel. Przed samochodem — kolej. Przed benzyną — nafta do lamp. A jednak w XX wieku ropa znalazła się w centrum transportu, przemysłu, wojska i polityki zagranicznej. Żeby zrozumieć petrodolara, wojny na Bliskim Wschodzie i dzisiejszą geopolitykę energii, najpierw trzeba zrozumieć, dlaczego właśnie ten czarny płyn stał się tak strategiczny.

27 sierpnia 202618 min czytaniakrótkie

Władza i geopolityka Idź za pieniądzem

Petrodolar — co naprawdę ustalono między USA a Arabią Saudyjską, a co dopisała legenda?

Po 1971 roku dolar nie został po prostu „oparty na ropie”. Powstał system, w którym handel ropą, nadwyżki państw eksportujących, amerykańskie rynki finansowe i geopolityka zaczęły się wzajemnie wzmacniać. To subtelniejsza — i ciekawsza — historia niż jedna tajna umowa.

27 sierpnia 202621 min czytaniaśrednie

Władza i geopolityka Idź za pieniądzem

Japonia: od powojennego cudu do bańki 1989 — co naprawdę zrobiło Plaza Accord, a czego nie zrobiło?

„Amerykanie zmusili Japonię do Plaza Accord, jen się umocnił i zniszczył japońską gospodarkę” — to zdanie brzmi jak wyjaśnienie, a jest skrótem. Kurs walutowy był tylko jednym z ogniw. Reszta łańcucha to reakcja fiskalna i monetarna, liberalizacja finansowa, konkurencja banków o klienta, kredyt zabezpieczony ziemią i oczekiwania, które przez kilka lat wydawały się samopotwierdzające.

29 sierpnia 202628 min czytaniaśrednie

Władza i geopolityka Idź za pieniądzem

Czy odejście od dolara kończy się wojną? Irak, Iran, Libia, Syria i Afganistan pod testem chronologii

To jedna z najczęściej powtarzanych tez o współczesnej geopolityce: państwo rezygnuje z rozliczeń w dolarze, a wkrótce potem staje się celem interwencji zbrojnej. Teza ma realne podstawy — dominacja dolara jest faktem, a możliwość używania systemu dolarowego jako narzędzia nacisku jest udokumentowana. Ale od „to możliwe” do „to się stało” prowadzi długa droga dowodowa. Przechodzimy ją krok po kroku: chronologia, dokumenty decyzyjne, alternatywne wyjaśnienia i przypadki, które do wzorca nie pasują.

1 września 202641 min czytaniadługie

Władza i geopolityka Mechanika władzy

Sankcje — co naprawdę znaczy „odciąć państwo od systemu”?

„Sankcje” mogą oznaczać zamrożenie aktywów, zakaz transakcji, ograniczenia finansowania, kontrolę eksportu, środki sektorowe albo presję na firmy z krajów trzecich. Użyteczne pytanie brzmi: kto jest ograniczony, w robieniu czego, i przez jaki mechanizm.

2 września 202615 min czytaniakrótkie

Władza i geopolityka Mechanika władzy

SWIFT — czym jest, a czym nie jest

SWIFT to sieć komunikatów finansowych. Nie przechowuje pieniędzy klientów, a przesyłanie komunikatu to nie to samo, co rozliczenie, rozrachunek czy przechowywanie aktywów.

2 września 202615 min czytaniakrótkie

Władza i geopolityka Mechanika władzy

Zamrożone rezerwy walutowe — co pokazał przypadek Rosji?

Rezerwy suwerenne to aktywa finansowe utrzymywane w wielu walutach, papierach wartościowych, u różnych depozytariuszy i w różnych jurysdykcjach. Bycie właścicielem aktywa i praktyczna zdolność do jego użycia to nie zawsze to samo.

2 września 202615 min czytaniakrótkie

Władza i geopolityka Mechanika władzy

Cieśnina Ormuz — dlaczego kilka kilometrów morza ma znaczenie globalne

Cieśnina Ormuz nie ma znaczenia dlatego, że jest wąska. Ma znaczenie dlatego, że przepływają przez nią ogromne ilości ropy i LNG trasą, dla której w krótkim terminie istnieją tylko ograniczone alternatywy.

2 września 202615 min czytaniakrótkie

Władza i geopolityka Mechanika władzy

Kanał Sueski — jak geografia zamienia się w cenę

Ominięcie Przylądka Dobrej Nadziei niekoniecznie zatrzymuje handel, ale zmienia czas rejsu, zużycie paliwa, dostępność statków, ubezpieczenie, zapasy i kapitał obrotowy.

2 września 202616 min czytaniakrótkie

Władza i geopolityka

Wszystkie analizy działu

Pandemiczny stan nadzwyczajny się skończył. Gospodarka z 2019 roku nie wróciła.

Ropa — jak jeden surowiec stał się krwią światowej gospodarki

Petrodolar — co naprawdę ustalono między USA a Arabią Saudyjską, a co dopisała legenda?

Japonia: od powojennego cudu do bańki 1989 — co naprawdę zrobiło Plaza Accord, a czego nie zrobiło?

Czy odejście od dolara kończy się wojną? Irak, Iran, Libia, Syria i Afganistan pod testem chronologii

Sankcje — co naprawdę znaczy „odciąć państwo od systemu”?

SWIFT — czym jest, a czym nie jest

Zamrożone rezerwy walutowe — co pokazał przypadek Rosji?

Cieśnina Ormuz — dlaczego kilka kilometrów morza ma znaczenie globalne

Kanał Sueski — jak geografia zamienia się w cenę

Ścieżki przechodzące przez ten dział