Long i short — jak można zarabiać na wzroście i spadku, i gdzie zmienia się ryzyko

Wynik jest tu intuicyjny: cena rośnie — wartość pozycji rośnie; cena spada — wartość spada. Jeśli nie użyto pożyczonych środków, maksymalna strata to cała zainwestowana kwota. Nie mniej, ale też nie więcej.

1. Maksymalna strata bez dźwigni: 100% zainwestowanej kwoty.
2. Maksymalny teoretyczny zysk: nieograniczony, bo nie ma górnej granicy ceny.
3. Czas: działa neutralnie lub na Twoją korzyść, jeśli aktyw generuje przepływy.

Trzy koszty, o których łatwo zapomnieć

1. Koszt pożyczki papieru — im trudniej dostępny papier, tym wyższa stawka; przy niektórych spółkach bywa bardzo wysoka.
2. Dywidendy i inne pożytki — sprzedający krótko zwykle musi zrekompensować pożyczkodawcy wypłaty przypadające na pożyczony papier w okresie trwania pozycji.
3. Wymogi zabezpieczenia — krótka sprzedaż realizowana jest na rachunku z zabezpieczeniem, co oznacza własne progi i możliwość wezwania do dopłaty. Wracamy do tego w lekcji piątej.

W instrumentach pochodnych — takich jak CFD czy kontrakty terminowe — „short” nie oznacza pożyczenia i sprzedania papieru. Oznacza zajęcie strony umowy, która zyskuje, gdy cena instrumentu bazowego spada.

1. Nie ma pożyczki papieru, więc nie ma klasycznej stawki pożyczkowej — ale zwykle jest koszt utrzymania pozycji wynikający z konstrukcji produktu.
2. Nie ma sprzedaży na rynku giełdowym — jest umowa, najczęściej z dostawcą produktu.
3. Rozliczenie następuje w gotówce, jako różnica między ceną otwarcia i zamknięcia.

Marta rozważa dwie pozycje na aktywie kwotowanym po 100 EUR. Zakładamy jedną jednostkę, brak dźwigni, pomijamy prowizje, koszty pożyczki i podatki — chodzi o kształt wyniku, nie o precyzyjną symulację.

Powyższe liczby dotyczą pozycji bez dźwigni. Gdy pozycja jest utrzymywana z depozytem zabezpieczającym, dochodzi jeszcze jeden element: pozycja może zostać zamknięta przez pośrednika, zanim rynek dojdzie do tych skrajnych poziomów.

Dwie kolejne lekcje dotyczą właśnie tego: lekcja czwarta wyjaśnia dźwignię, a piąta — moment, w którym broker może zamknąć pozycję bez pytania Cię o zgodę.

Najczęstszy błąd to traktowanie shorta jako „longa w drugą stronę”, z takim samym profilem ryzyka i taką samą prostotą.

1. Zakładanie, że skoro potencjalny zysk jest ograniczony do 100%, to i strata jest ograniczona do 100%. W krótkiej pozycji jest odwrotnie.
2. Pominięcie kosztu pożyczki papieru i rekompensaty dywidend przy klasycznej krótkiej sprzedaży — pozycja może być kosztowna nawet wtedy, gdy cena stoi w miejscu.
3. Mieszanie mechaniki krótkiej sprzedaży akcji z mechaniką krótkiej pozycji w instrumencie pochodnym i przenoszenie zasad z jednego świata do drugiego.
4. Uznanie, że krótka pozycja jest naturalnym „zabezpieczeniem” portfela. Może pełnić taką funkcję, ale dodaje własne ryzyka, w tym ryzyko przymusowego zamknięcia.

1. Czym różni się pozycja długa od krótkiej i skąd bierze się ich asymetria ryzyka.
2. Że w klasycznej krótkiej sprzedaży pożyczasz papier, a nie pieniądze — i że ta pożyczka ma cenę oraz może zostać wycofana.
3. Że krótka pozycja w instrumencie pochodnym jest inną konstrukcją niż krótka sprzedaż papieru wartościowego.
4. Dlaczego w pozycji długiej bez dźwigni granicą straty jest cała zainwestowana kwota, a w krótkiej analogicznej granicy matematycznej nie ma.
5. Że kierunek pozycji i ryzyko pozycji to dwie różne informacje.

1. Weź dowolną cenę i policz na kartce wynik pozycji długiej i krótkiej dla ruchów −50%, +50% i +200%. Zapisz, przy którym ruchu strata przekracza kwotę wyjściową.
2. Znajdź w dokumentacji swojego rachunku informację o tym, czy krótka sprzedaż jest w ogóle dostępna i na jakich warunkach.
3. Otwórz biuletyn regulatora o krótkiej sprzedaży, do którego linkujemy poniżej, i wypisz trzy ryzyka, których nie ma w pozycji długiej.