Dźwignia finansowa: dlaczego 1:100 nie oznacza 100 razy większego zysku

1. Ekspozycja (wartość nominalna, notional) — łączna wartość rynkowa pozycji, którą kontrolujesz. To do niej odnoszą się procentowe ruchy ceny.
2. Depozyt zabezpieczający (margin) — środki zablokowane na Twoim rachunku jako zabezpieczenie tej ekspozycji. To nie opłata i nie zaliczka na zakup, lecz zabezpieczenie.
3. Kapitał rachunku — wszystko, co realnie masz. Do tej liczby odnoszą się Twoje zyski i straty procentowo.

Dźwignia to po prostu relacja pierwszego do drugiego. 1:100 znaczy: 1 EUR depozytu pozwala utrzymać 100 EUR ekspozycji. Nic więcej i nic mniej.

Marta ma na rachunku 1 000 EUR. Rozważa trzy poziomy ekspozycji na ten sam instrument. Rynek rusza o 1%. Pomijamy koszty i spread, żeby zobaczyć samą mechanikę.

Dlaczego to nie jest „100 razy większy zysk”

Symetrycznie: ruch 1% w Twoją stronę przy ekspozycji 100 000 EUR to również 1 000 EUR. Wynik jest rzeczywiście wielokrotnie większy niż bez dźwigni. Problem polega na tym, że ta wielokrotność dotyczy obu kierunków, a droga do zera jest krótsza niż droga do podwojenia — bo po utracie kapitału pozycja przestaje istnieć i nie ma czym odrabiać.

Ekspozycja utrzymywana z dźwignią zwykle generuje koszt, ponieważ finansowana jest częściowo cudzymi środkami lub wynika z umowy przewidującej opłatę za utrzymanie pozycji.

1. Koszt finansowania lub utrzymania pozycji — najczęściej naliczany dziennie od pełnej ekspozycji, nie od Twojego depozytu.
2. Spread i prowizje — również liczone od ekspozycji, więc rosną razem z nią.
3. Efekt utrzymywania pozycji długo — im dłużej trwa pozycja z dużą ekspozycją, tym większa część potencjalnego wyniku jest zjadana przez koszt bieżący.

Maksymalna dostępna dźwignia to nie zalecana dźwignia

To jedno z najważniejszych zdań tej lekcji. Limit regulacyjny jest górnym ograniczeniem tego, co dostawca może zaoferować. Nie jest sugestią, ile powinieneś użyć, ani informacją o tym, ile jest bezpieczne w Twojej sytuacji.

Najczęstszy błąd to ustawianie wielkości pozycji według dostępnego depozytu, a nie według ruchu rynku, który jesteś w stanie przeżyć.

1. Czytanie 1:100 jako „sto razy większy zysk” zamiast „sto razy większa wrażliwość na ruch ceny”.
2. Otwieranie największej pozycji, jaką platforma pozwala otworzyć, bo skoro pozwala, to znaczy, że jest w porządku.
3. Liczenie ryzyka od depozytu zabezpieczającego, a nie od ekspozycji — koszty i ruchy rynku naliczają się od ekspozycji.
4. Pominięcie kosztu utrzymania pozycji przy planach dłuższych niż kilka dni.
5. Założenie, że stop loss ustawia maksymalną stratę w każdych warunkach. Przy luce cenowej realizacja może nastąpić na innym poziomie niż zlecony.

1. Że dźwignia to relacja ekspozycji do depozytu, a nie mnożnik zysku.
2. Dlaczego ruchy rynku i koszty liczy się od ekspozycji, a wynik odczuwa się względem kapitału.
3. Dlaczego przy ekspozycji stukrotnie większej od kapitału ruch o 1% odpowiada całości środków na rachunku.
4. Że limity dźwigni zależą od produktu, jurysdykcji i klasy klienta, a przykład brytyjskich zasad dla detalicznych CFD nie jest globalnym standardem.
5. Że maksymalna dostępna dźwignia nigdy nie jest tożsama z dźwignią rekomendowaną do użycia.

1. Weź własny (choćby hipotetyczny) kapitał i policz, jaki procent tego kapitału odpowiada ruchowi rynku o 1% przy ekspozycji równej kapitałowi, pięciokrotności i dwudziestokrotności.
2. Znajdź w cenniku swojego dostawcy dzienny koszt utrzymania pozycji i policz, ile wynosi on w skali miesiąca dla ekspozycji z punktu pierwszego.
3. Otwórz dokument regulacyjny, do którego linkujemy poniżej, i sprawdź, jaki limit dźwigni obowiązuje tam dla klasy aktywa, która Cię interesuje — a potem sprawdź, czy Twój dostawca podlega temu reżimowi.